ΤΑΞΗ : Α΄Λυκείου
1η διδακτική ώρα : 45 ΄
15΄
«Μαμά, μην κριντζάρεις» – Τι ελληνικά μιλάνε οι νέοι σήμερα;
Το παρακάτω άρθρο (διασκευασμένο) του Λουκά Βελιδάκη δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο της Καθημερινής στις 5-10-2022. (απόσπασμα)
«Έχει πολύ μουντ γκανγκ»: Αυτή τη φράση χρησιμοποίησε μία 14χρονη μαθήτρια συνομιλώντας με την μητέρα της, που έμεινε να την κοιτάει με ανοιχτό το στόμα, καθώς δεν είχε καταλάβει τίποτα. Η μαθήτρια εννοούσε πως… «έχει πολύ ωραίο παρεάκι». Κάθε γενιά επικοινωνεί με έναν γλωσσικό κώδικα, που μοιάζει ξένος με ό,τι γνώριζαν οι προηγούμενες. Στη γλώσσα των σημερινών νέων υπάρχουν πολλές νέες λέξεις, σε μεγάλο βαθμό επηρεασμένες από την τριβή με το διαδίκτυο, ιδιαίτερα με τα social media, τις μουσικές και τηλεοπτικές τους προσλαμβάνουσες.
(Από κείμενο αναρτημένο και στη Τράπεζα θεμάτων του ΙΕΠ)
https://www.youtube.com/watch?v=J3letleHneo
- Οι νέοι χρησιμοποιούν συχνά μια δική τους γλώσσα ή ορισμένες εκφράσεις που δεν χρησιμοποιούν οι μεγάλοι.Για ποιους λόγους νομίζετε ότι το κάνουν αυτό οι νέοι;.
Απαντήσουν στο παραπάνω ερώτημα με τη χρήση του συνδέσμου που σας μεταφέρει στο περιβάλλον του padlet από το χώρο ανακοινώσεων της ηλεκτρονικής τάξης google classroom
Οδηγίες ανάρτησης στο padlet
Ανάρτηση απάντησης: η είσοδος στην εφαρμογή δεν απαιτεί λογαριασμό. Πατήστε το σύμβολο + (κάτω δεξιά ή οπουδήποτε στην οθόνη), πληκτρολογήστε το όνομά σας στον τίτλο και αναπτύξτε τη σκέψη σας.
Προβολή και συζήτηση: Προβάλλεται ο πίνακας στην οθόνη της τάξης. Καθώς οι αναρτήσεις εμφανίζονται σε πραγματικό χρόνο, ομαδοποιoύνται οι ιδέες και καλούνται οι μαθητές να σχολιάσουν τις απαντήσεις των άλλων.
Κάθε ομάδα μοιράζεται ρόλους, τις εργασίες και το υλικό της στην ηλεκτρονική τάξη όπου έχουν ήδη συνδεθεί
Α΄ΟΜΑΔΑ (μεγαλύτερος αριθμός σε σχέση με τις υπόλοιπες ομάδες 3 κορίτσια και 3 αγόρια)
Οι μαθητές κατανέμουν μεταξύ τους τους 4 ρόλους (Συντονιστής, Γραμματέας (2), Ερευνητής(2), Εκπρόσωπος)
Υλικό: Άρθρο To Bήμα & Φωτόδεντρο
Δραστηριότητες : 30’
1. Επισκεφτείτε τον παρακάτω ιστότοπο https://www.tovima.gr/print/society/tsilarontas-crme-tin-argko-ton-neon/, διαβάστε τη συνέντευξη και στη συνέχεια επιχειρήστε να δημιουργήσετε ένα «Λεξικό για τη γλώσσα των νέων».Στο κοινό Google Doc της ομάδας, καταγράψτε 5 νεανικές λέξεις/εκφράσεις που χρησιμοποιείτε καθημερινά και αντιστοιχίστε τες με τη δόκιμη νεοελληνική τους ερμηνεία.
2. Γράψτε έναν σύντομο διάλογο μεταξύ δύο εφήβων στον οποίο χρησιμοποιούνται πολλές από τις εκφράσεις που έχετε καταγράψει στο “λεξικό”. Στη συνέχεια ξαναγράψτε τον διάλογο αυτή τη φορά αντικαθιστώντας τις νεανικές εκφράσεις με τη σημασία τους στη κοινή ελληνική, δηλαδή μεταφράστέ τον στην κοινή ελληνική.
Τι παρατηρείτε για το ύφος του λόγου; Παραμένει το ίδιο ζωντανό ή αλλάζει;
3. Αξιοποιώντας τα κείμενα από το σύνδεσμο https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/7005
(Στάσεις απέναντι στη γλώσσα των νέων), να καταγράψετε σε ένα σύντομο κείμενο (60-80 λέξεις) πως αξιολογούν οι διαφορετικές γενιές τις γλωσσικές εκφράσεις που υιοθετούν οι νέοι σε κάθε εποχή.
Με τη χρήση της εφαρμογής
https://www.storyboardthat.com/
δημιουργήστε ένα μικρό κόμικ ή γελοιογραφία στο οποίο να πρωταγωνιστούν ένα πολύ νέο παιδί που συνομιλεί με κάποιον ενήλικο (γονιό ή άλλο πρόσωπο) και δυσκολεύονται να συνεννοηθούν επειδή χρησιμοποιούν διαφορετική ιδιόλεκτο.
B΄ΟΜΑΔΑ ( 4 παιδιά, 2 κορίτσια και 2 αγόρια)
Οι μαθητές κατανέμουν μεταξύ τους τους 4 ρόλους (Συντονιστής, Γραμματέας, Ερευνητής, Εκπρόσωπος)
Υλικό: Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα (Γ. Ανδρουτσόπουλος)
Δραστηριότητες : 30’
1. Να επισκεφθείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα ή στην διεύθυνση https://www.komvos.edu.gr/glwssa/odigos/thema_b9/b_9_thema.htm και να διαβάσετε από το άρθρο του Γιάννη Ανδρουτσόπουλου «Η γλώσσα των νέων» το κείμενο με τίτλο «Κοινωνικά χαρακτηριστικά». Στη συνέχεια να εισάγεται στον πίνακα και να κατηγοριοποιήσετε τα αίτια που ωθούν τους νέους στην αξιοποίηση ενός ιδιαίτερου γλωσσικού κώδικα.
Κοινωνιολογικά αίτια
Ψυχολογικά αίτια
Επικοινωνιακά αίτια
2. Οργανώστε τα συνολικά αποτελέσματα σε έναν νοητικό χάρτη (από τις εφαρμογές του classroom ή με την εφαρμογήhttps://www.mindmeister.com/) ) με κεντρικό κόμβοΓιατί μιλάμε τη γλώσσα των νέων;», προσθέτοντας και 1-2 σύγχρονους παράγοντες της δικής σας καθημερινότητας
Εναλλακτικά, κατατάξτε τους λόγους σε ένα διάγραμμα κλιμακωτά ξεκινώντας με το σημαντικότερο παράγοντα σε φθίνουσα διάταξη και αιτιολογώντας τις επιλογές σας. Το διάγραμμα να γίνει από δύο υποομάδες ώστε να συγκριθούν τα αποτελέσματα.
Γ΄ΟΜΑΔΑ (5 παιδιά, 3 κορίτσια, 2 αγόρια)
Οι μαθητές κατανέμουν μεταξύ τους τους 4 ρόλους (Συντονιστής, Γραμματέας, Ερευνητής, Εκπρόσωπος)
Υλικό: Άρθρο Γ. Λιάλιου & Φωτόδεντρο
Δραστηριότητες : 30’
1. Επισκεφθείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση :http://www.netschoolbook.gr/grlialios.html
για να διαβάσετε το άρθρο του Γιώργου Λιάλιου «Ομιλείτε Greeklish ή Ελληνικά» και να απαντήσετε στο ερώτημα:
-Τι είναι τα Greeklish.
2. Διαβάστε τον παρακάτω διάλογο μηνυμάτων:
Μάνος: «Theleis na bgoyme gia kafe simera to apogeyma;»
Νίκος: «Pote.»
Μάνος: «Kala re sy, mi neyriazeis, an den theleis pame alli fora, de xreiazetai na les pote!»
Νίκος: «Oxi re, "pote" rotao! Ti ora! Oxi pote-pote!»
Μάνος: «Grapse kamia fora kai ellinika na synennoithoume!»
Μεταγράψτε τον διάλογο με το ελληνικό αλφάβητο. Πού οφείλεται η παρεξήγηση μεταξύ των δύο φίλων;.
3. Δημιουργήστε στο πρόγραμμα http://canva.com/ μια ψηφιακή αφίσα/slide με τίτλο: «3 λόγοι για τους οποίους οι νέοι χρησιμοποιούν greeklish και 3 λόγοι για τους οποίους τα Greeklish δυσκολεύουν την επικοινωνία μας».
Δ΄ΟΜΑΔΑ (5 παιδιά, 3 κορίτσια, 2 αγόρια)
Οι μαθητές κατανέμουν μεταξύ τους τους 4 ρόλους (Συντονιστής, Γραμματέας, Ερευνητής, Εκπρόσωπος)
Υλικό: Λεξικό Πύλης - λήμμα «σεξισμός» & Άρθρο Popaganda
Δραστηριότητες : 30’
1. Αναζητήστε στο Λεξικό της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα το λήμμα «σεξισμός». Στη συνέχεια διαβάστε το κείμενο από τον σύνδεσμο που ακολουθεί https://popaganda.gr/stories/to-slang-lexiko-tis-genias-mas-ine-mallon-to-pio-sexistiko/. Συζητήστε στην ομάδα: Εντοπίζετε σεξιστικό λόγο σε δημοφιλή τραπ τραγούδια που ακούγονται από εφήβους; Πώς αισθάνεστε όταν ακούτε τέτοιους στίχους;
2. Γράψτε ένα τετράστιχο που να εκφράζει τη διαμαρτυρία σας απέναντι στον σεξισμό στη γλώσσα και τη μουσική.
Εισάγετε το τετράστιχο στην εφαρμογή Suno AI https://suno.com/για να δημιουργήσετε ένα σύντομο μουσικό ρεφρέν (rap/pop style)
2η διδακτική ώρα : 45 ΄
Ολοκλήρωση Εργασιών (10΄)
Οι ομάδες κάνουν τις τελικές διορθώσεις και οι εκπρόσωποι προετοιμάζονται για την παρουσίαση
Παρουσίαση – σχολιασμός – επέκταση 25’.
Παρουσίαση των εργασιών από τον εκπρόσωπο της ομάδας, με το τέλος της παρουσίασης κάθε δραστηριότητας οι μαθητές από τις υπόλοιπες ομάδες σχολιάζουν τις απαντήσεις, προσθέτουν αιτιολογημένες παρατηρήσεις, συμπληρώνουν, θέτουν ερωτήματα ή απορίες.
Αναστοχασμός (10΄)
Στο τέλος οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να απαντήσουν στα ερωτήματα (συμπληρώνουν ένα φύλλο αναστοχασμού ανά ομάδα, αναγράφουν την ομάδα τους) :
ΦΥΛΛΟ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΥ
1. Γνωστικό επίπεδο:
«Με βάση όσα συζητήσαμε σήμερα, θεωρείτε ότι η γλώσσα των νέων και
τα Greeklish αποτελούν απειλή για την ελληνική γλώσσα ή έναν παροδικό
κώδικα επικοινωνίας; Δικαιολογήστε σύντομα την άποψή σας.»
2. Γλωσσική επίγνωση & Ύφος:
«Όταν μεταφράσαμε τις νεανικές εκφράσεις στη δόκιμη ελληνική γλώσσα,
τι διαπιστώσατε ότι χάνεται και τι κερδίζεται ως προς το ύφος και
τη σαφήνεια του λόγου;»
3. Κριτική στάση:
«Πώς αξιολογείτε τη χρήση σεξιστικών εκφράσεων στη νεανική αργκό
και την τραπ μουσική; Πώς πιστεύετε ότι πρέπει να αντιδρούμε ως
ακροατές;»
4. Συνεργασία & Χρήση Τεχνολογίας:
α. Πώς λειτούργησε η συνεργασία στην ομάδα σας; Κατανεμήθηκαν ισότιμα
οι ρόλοι;
β. Ποιο ψηφιακό εργαλείο (Padlet, Canva, MindMap, Suno AI) σας βοήθησε
περισσότερο να εκφράσετε τις ιδέες σας και γιατί;
